NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
Sadece iki hafta içinde
Alman ordusu Fransa ve Belçika'ya yayılır,
yüz binlerce Britanyalı ve Fransız askeri
Dunkirk'teki denize iter.
Savaşta devrim yaptılar.
Artık önemli olanın hareket hızı olduğunu fark ettiler,
o yüzden hızlı hareket eden zırhlı düzenleri kurdular.
Radyo teknolojisi ile yeni panzer tekniklerinden yararlanıyor
ve Luftwaffe'i destekliyorlar. Bu yeni bir şey.
Vahşi bir hava bombardımanı.
Hızlı hareket eden tanklar.
İnsanüstü piyadeler.
Bu blitzkrieg, yıldırım savaşı.
Blitzkrieg, hız demek.
Manevra savaşı.
Çok hızlı, kesin muharebelere odaklanmış bir sefer.
Blitzkrieg İkinci Dünya Savaşı'nın en sıra dışı olaylarından biridir.
Şimdi uzmanlıkla renklendirilmiş dünyada nadir bulunan görüntüler
daha önce hiç görmediğiniz bir hikâyeyi anlatıyor.
Birinci Dünya Savaşı'ndaki yenilgilerinden sonra, Alman halkı
tamamen aşağılanmıştı.
Versay Antlaşması'nın cezalandırıcı şartları
yaraya tuz bastı.
Küresel endüstriyel güç,
sadece 100 bin kişilik orduysa bırakılmış
ve toprak kaybetmişti.
Almanlar Versay Antlaşması'nda çok sömürülmüş hissediyor.
Çünkü bu antlaşma özünde Almanların savaşı başlatmakla
suçlu olduğunu söyler.
Çoğu Alman'ın Versay Antlaşması'nın hükümleri sebebiyle
öfkeli hissettiklerine şüphe yok.
Orduları 100 bin kişiye düşürülmüş,
toprak kaybetmiş, ciddi tazminatlar ödemişti.
Herkes bunların ciddi ekonomik sonuçları olacağını biliyordu.
İtiraz etmelerinin sebebi de antlaşmanın, Birinci Dünya Savaşı'ndan
Almanların sorumlu olduğunu ve bunun
onların cezası olduğunu ima etmesiydi.
Güçlü ülkeleri nasıl kaybetmişti?
Niye daha küçük ülkelere toprak vermek zorunda kalmışlardı?
Toprak kayıpları çok büyük.
Doğuda Polonyalılara ve Çeklere toprak kaybediyorlar.
Renanya'yı askerden arındırmaya zorlanıyorlar
ki Belçika ve Fransa'ya karşı yeni bir işgal denemesi olmasın.
Bu kızgınlıktan beslenen popülist bir kışkırtıcı
Almanların yaralanmış gururuna oynayarak kaybedilenleri
alma sözü verir.
Adolf Hitler ve onun Nazi partisi bir yığın oluşturmaya başlar.
Alman halkı onu kurtarıcı olarak görür.
Eski muhteşem ülkelerini geri getirecek bir adam.
Versay Antlaşması imzalandığında Almanya'da, Almanlar arasında
antlaşma hükümlerinin gereksiz derecede ağır
olduğu yönünde bir hissiyat vardı.
Hem toprak kaybı açısından hem de dev savaş tazminatları açısından.
Aslında Versay Antlaşması,
Birinci Dünya Savaşı için Almanya'yı suçluyordu. Ama Almanlar
diğer ülkelerden daha fazla sorumlu olduklarını düşünmüyordu.
Bu içlerine dert olmuştu.
Hitler, Almanların büyük bir siyasi ve ekonomik
öz güvensizlik yaşadığı şeklinde doğru bir teşhiste bulunuyor.
En çok ihtiyaçları olan şey bir birlik hissiyatı
ve bunun temelinde de bir ekonomik güvence hissiyatı.
Naziler, iş imkânları yaratmak için her alanda
devlet müdahalesinden bahsederek bunu sağlıyor.
Otobanlar falan yapıyor.
Hitler devrinin ilk yıllarını çoğu Alman başarı olarak görür.
TARİHÇİ POTSDAM, ALMANYA
Hitler, Versay Antlaşması'nın hükümlerini
adım adım etkisiz kılmayı başarmıştı.
Antlaşmayı ihlâl ederek Hitler ordusunu kurar
ve Müttefiklerin toleransını ölçer.
Kimsenin başka savaş istemediği inancına dayanıp kumar oynar.
1935 yılında zorunlu askerlik hizmeti getirir.
Sonraki yılda da 30 bin askeriyle birlikte
Rhineland'e gider.
Hitler'in uzun vadeli planı,
Avrupa kıtasındaki konumunu sağlamlaştırmak,
Batı güçleri Fransa ve Britanya'yı yenmek,
sonra da ilgisini doğuya yönelmek
ki bunu Almanya'nın genişlemesinin doğal alanı olarak görüyor,
orada bir Alman nüfusu oluşturabileceğini,
kaynak toplayabileceğini, Bolşevizm canavarını yeneceğini düşünüyor.
Bolşevizmi, faşizmin can düşmanı olarak görüyordu.
Naziler, 12 Mart 1938 tarihinde küstah şekilde
Avusturya'ya yürüdüğünde
Avusturya halkı onları sevgiyle karşıladı.
Batı Müttefikleri hiçbir şey yapmadı.
Batı Müttefikleri resmen durdu ve yaşanmasına izin verdi.
Bunu yapma sebeplerinden biri de Avusturyalıların
Almanlara katılmak istediklerini, zorlanmadıklarını düşünmeleriydi.
Versay Antlaşması'nın ihlâlleri hep çok ağır olmasına rağmen
Müttefik güçler hiç tepki vermedi.
Çoğu, Versay Antlaşması ile Almanya'yı belki de çok fazla
aşağıladıklarını düşünüyordu.
Almanya'nın neden yine büyük oyuncu olmak istediklerini anlıyorlardı.
Diğer yandan Müttefik ülkeler başka bir savaş riski de almıyordu.
Birinci Dünya Savaşı'nda öğrenmişlerdi ki savaş demek
binlerce, hatta milyonlarca ölüm demekti ve bunu önlemek istiyorlardı.
Avusturya'nın Almanya'nın ellerine düşmesiyle
Hitler, Çekoslovakya'nın bölgelerini büyümekte olan Almanya'nın
içine katma isteğini duyurur.
Çekoslovakya doğal kaynaklar açısından zengin bir ülkedir. Demir gibi.
Bu açıklamalar Müttefikleri alarma geçirir ama yine de çatışmak istememektedirler.
Eylül 1938'de
Britanya Başbakanı Neville Chamberlain,
Hitler'i, Çekoslovakya'yı işgal etmekten
vazgeçirmek için üç kez Almanya'ya uçar.
Eskiden tekrarlardım...
"Başta başarılı olamazsınız,
tekrar ve tekrar deneyin."
Ben öyle yapıyorum.
Üçüncü ziyaretinde
Fransız Başbakanı Edouard Daladier
ve İtalya Başbakanı Benito Mussolini'ye katılır.
Bu buluşma Münih Konferansı olarak bilinecektir.
Hitler'le bir anlaşma yaparlar. Buna göre,
Almanya, Almanca konuşulan Sudetenland'ı ilhak edebilecek
ama Çekoslovakya'nın kalanına dokunmayacaktır.
Sonraki sabah Chamberlain, Hitler ile ayrı bir antlaşma imzalar.
Britanya ve Almanya arasında bir barış anlaşması.
Chamberlain, kahraman olarak karşılanır.
Chamberlain, Londra'daki Heston Havaalanı'na gelir,
elindeki kâğıdı sallayıp barış döneminden söz eder.
Bu, Hitler ile gizlice yaptığı, ayrı bir anlaşmadır.
Bu sabah,
Almanya şansölyesi Herr Hitler ile
bir kez daha konuştum.
İşte, benim ismimle beraber
onun ismini de taşıyan belge bu.
Savaşı engellemişti. Hitler'in
Çekoslovakya'ya paldır küldür girmek istediğini bilmeyen yoktu.
Bu engellenmişti.
Dün gece imzalanan antlaşmayı
ve Alman İngiliz Denizcilik Antlaşması'nı halklarımızın bir daha asla
savaşmak istememe arzusunun bir sembolü olarak görüyoruz.
Chamberlain konuşmasını yaparken
Alman güçleri, Sudetenland'a yürümeye hazırlanır.
Mart 1939'da, Hitler, Çekoslovakya'nın kalanını da işgal eder.
Hitler'in planının sadece kaybedilen toprakları almak değil,
Alman sınırlarını daha doğuya taşımak olduğu anlaşılır.
Hitler'in nihai amacı, Orta ve Doğu Avrupa'da
dev bir Alman İmparatorluğu kurmak.
Savaşa gitmeye hazırlar mı? Bu yüzden, hep zorlamak zorunda.
Yavaşça ama emin şekilde. Sırayla,
Avusturya, Çekoslovakya gibi bu kritik ülkeler
domino taşı gibi onun önünde devrilecek
ve o da kendine dev, yeni bir imparatorluk,
Alman halkı için bir oturma odası kurabilecek.
Fransa ve Britanya, Hitler'in sonraki hamlesinin
Polonya olacağı konusunda endişeliler.
Bu kırmızı çizgileri olur.
Hitler, Polonya'yı işgal ederse, savaş ilan edecekler.
Hitler onlara inanmıyor.
Alman şansölyesi, bariz düşmanları Sovyetler'in
vereceği tepkiyi düşünüyor.
Ağustos 1939'da, Hitler, ideolojik düşmanı Stalin ile
saldırmazlık antlaşması imzalar.
Birbirlerine saldırmama sözü vermiş olurlar.
Batı Müttefikleri bu sıra dışı ittifakı anlamakta zorlanırken,
1 Eylül tarihinde, Hitler, Batı Polonya'yı işgal ettiğinde
iki ülke de elini açık eder.
Atlı Polonya ordusu, Alman panzerlerine rakip olamaz
ama yiğitçe savaşırlar.
On altı gün sonra, Sovyetler Birliği, Polonya'yı
doğudan işgal eder.
Bu çok gülünç bir anlaşma.
Rusların bu işten çıkarı, doğuda daha önce kaybettikleri
bazı topraklar da dâhil olmak üzere toprak kazanmak ve özgür kalmak.
Almanların çıkarı ise,
Rusların buna tepki göstereceğinden endişelenmeden
Polonya'yı rahatça işgal edebilmek.
Hatta ülkeyi aralarında bölmek için bir anlaşma yapmışlardı.
3 Eylül 1939 tarihinde, Britanya ve Fransa, sözüne sadık kalarak
Almanya'ya savaş ilan eder.
Hitler bu hamleyi öngörememiştir.
Birleşik Krallık'ın ona savaş ilan ettiğini duyunca dehşete düşer
ve danışmanlarından birine "Sırada ne var?" der.
Çünkü başından beri, Doğu Avrupa'daki
bir sorundan dolayı savaşa gideceklerine inanmamıştı.
Sonraki gün,
İngiliz Yurt Dışı Sefer Kuvveti askerleri, BEF,
dünyanın en üçlü ordusuyla
güçlerini birleştirmek için, Fransa'ya doğru yola çıkar.
Belçika sınırına gelirler,
orada bir Alman saldırısına hazırlanırlar.
Kraliyet Mühendisi Er Percy Taylor Beaton
Londra'dayken çağrılır ve kısa sürede Fransa'daki
Cherbourg'a giden bir tekneye atlar.
İnsanlar tezahürat yaptı, bağırıp çağırdı.
Giden insanlara bakarak ağladılar.
Sokaktaki insanlar bizi görünce tezahürat yapıyordu,
otobüs, Bethnal Green'i terk ettiğinde
oraya binlerce insan gelip
bize el sallamıştı, tezahürat yapmıştı.
Bence herkes savaşı düşünmüyordu.
"Geçip gidecek." olarak düşünülüyordu.
Elbette, başta Fransa'ya vardığımızda, tatil gibiydi.
Çalışılan bir tatil.
Hitler, Britanya ve Fransız ordularının birleşimiyle savaşmaya hiç hazır değil.
Ordusunun, Polonyalıları yenmesi bile 20 gün almıştı.
Polonyalıların direnişi, Hitler'in ordusunu ciddi hırpalamıştı
ve çok sayıda zırhlı araç kaybetmişlerdi.
Almanya'nın bu savaşa hazır olmadığı çok net belli oluyor.
Alman güçlerinin tankları ve tank birlikleri var ama onlar sadece
Wehrmacht'ın ufak bir kısmına tekabül ediyor.
İyi eğitilmiş askerlerimiz yok, tedariğimiz, mühimmatımız falan yok.
Polonya, düzgün bir orduya karşı
savaşamayacağımızın kanıtıydı. Fransa düzgün bir ordu.
Fransa, Avrupa'daki en iyi eğitimli ve teçhizatlı ordu.
Biz, Almanlar nasıl...
...kazanalım?
İmkânsız. Kaybedeceğiz.
Aslında, Wehrmacht, ulaşımda ve bütün lojistiğinde
atlara oldukça bel bağlamış bir ordu olacak.
Alman birliklerinin sadece yüzde onu motorize olmuştu.
Fransız ordusunun heybetli topları,
kuzeydoğu cephesinde 3.000 tankı var.
Almanlardan 800 fazla fazla.
Karşılarında zayıflamış bir Alman ordusu olmasına
ve devasa bir askerî avantajı olmasına rağmen
Müttefikler saldırmayıp savunmada kalmayı yeğler.
Sonra, 1939'da savaşın ortaya çıktığı dönem var.
Bu uzun döneme Tuhaf Savaş deniyor.
Almanlar ne yapacaklarına karar vermeye çalışırken
Müttefikler de bekliyor.
Müttefiklerin savunmada kalmasının sebeplerinden biri
Fransızların, Fransız-Alman sınırına
kurduğu dev savunma sistemi, Maginot Hattı'ydı.
Birinci Dünya Savaşı'nda yaşanan katliamları engelleme amacıyla yapılmıştı.
Müttefikler beklerken, Hitler vereceği cevabı değerlendirir.
Gözlerini doğuya dikmişti.
Ama şimdi batıdan gelen beklenmedik tehditle ilgilenmelidir.
Hermann Göring'in başını çektiği generaller, Hitler'i
Fransa ile savaşmamaya ikna etmekle uğraşır.
Ona, başarısızlığa mahkûm bir plan sunarlar.
Bütün generaller buna karşıydı.
"Hayır, pazarlık etme. Bir şey yap.
Ama bu sorunu askerî yollarla çözemeyiz."
dediler.
Sonra Hitler'e sıkıcı bir plan sundular.
Hitler'in tepkisi şu oldu: "Bu ne?
Bu 1914'ün aynısı.
Yeni, taze fikirler nerede?
Bu işe yaramaz."
Alman ordusu liderleri bu savaşı vermek istemiyordu.
1939'un sonlarına doğru, Hitler,
Fransa'ya saldırmak isterken
onların düşüncesi "Kaybedeceğiz. Birinci Dünya Savaşı'nda
çok daha büyük ve iyi eğitimli bir orduyla Fransa'ya karşı
dört yıl savaştık ve kaybettik." şeklindeydi.
Hitler'in muhafazakâr generalleri tarafından yapılan asıl plan
Birinci Dünya Savaşı'nın taktiğini takip ediyordu.
Kuzeyden Hollanda, Belçika ve kuzey Fransa'yı işgal etmek.
Bu özellikle Müttefiklerin güçlü olduğu yerlere oynayan,
felaketle bitmesi için özellikle ayarlanmış bir plan.
Bir diktatörü yapmamaya nasıl ikna edersiniz?
"Aptalsın, git pazarlık et." diyemezsiniz.
Ama onu askerî açıdan
"Bu imkânsız. Kaybederiz." düşüncesine ikna edebilirdiniz.
Nihayetinde plan da buydu.
Ona işe yarayabilecek bir plan vermemek.
Ama hırslı bir general olan
Prusyalı aristokrat Erich von Manstein farklı davranır.
Çok daha büyük başarı şansı olan bir plan önerir.
Muhafazakâr generaller, onu susturmak için hemen harekete geçer.
Manstein, Fransız hatlarına hızlıca girmenin
yaratacağı bozucu etkiyle büyük avantaj elde edeceklerini düşünüyor.
Onlara, beklediklerinden çok daha hızlı saldırarak
Fransızları geri itebilecekler,
komuta tertibatlarını tamamen bozabilecekler
ve o karmaşa içinde ilerleme kaydedebilecekler,
piyade de içeri girecek ve Fransız ordusunu
içeriden parçalayacaklardı.
Manstein'in planının rafa kaldırılmasıyla, Hitler, Tuhaf Savaş'ı
silahlar için demir cevheri bulmak için kullanır.
Güçleri; Danimarka'yı ve güney Norveç'i işgal eder.
Britanyalılar tehlikeyi sezer.
Almanya, Baltık rotasındaki
kuzey kanadını güvene almak için
9 Nisan 1940 tarihinde Norveç ve Danimarka'yı
işgal etmeye karar verir.
Britanyalılar özellikle Norveç'e
asker indirmeyi deneyerek karşılık verdi.
Bu, Norveç'te Almanlara demir gibi
çok değerli kaynaklar verecekti, bu yüzden bunu engellemelilerdi.
Saldırıya kötü hazırlanmış olan
Mütttefikler, Norveç'e asker indirir
ama harekâtları gevşek ve beceriksizcedir.
Almanlar, yeni büyük güçleri olan Luftwaffe'i etkili şekilde konuşlandırır.
Stuka pike bombardıman uçakları, Müttefik güçlerini mahveder.
Bu, Batı Müttefikleri için berbat bir aşağılanmadır
ve Mayıs 1940'ın başına geldiğimizde
bütün Müttefik güçleri Norveç'i terk edip Almanya'nın ellerine bırakmıştır.
Bu sırada, kararlı General Manstein
planını Hitler'e anlatacak fırsat bulur.
Sadece tek bir fırsatı olacağını farkındadır.
Hitler'in fikrini değiştirme fırsatını kullanıyor
ve "Bak, farklı bir şey yapmalıyız.
Panzerlerimizden ve Luftwaffe'den tamamen yararlanıp
bu sürpriz faktörünü kullanalım. Bunu asla beklemezler. "der.
Hitler de bu planı uygular. Çok daha cesur görünür.
General ekibinin üstünde anlaştığı hantal plana oranla
çok daha hızlı başarı getirme şansı olan bir plan.
10 Mayıs tarihinde, Britanya Başbakanı
Neville Chamberlain, Norveç bozgunu yüzünden istifaya zorlanır.
Yerine Winston Churchill gelir.
Churchill başına buyruktur, inişli çıkışlı bir kariyeri var
ama 1930'lar boyunca Hitler'i yatıştırmayalım diyen kişi oydu.
Ona karşı durmalıyız diyen.
Nihayet Churchill'e, Britanya'yı savaşta yönetme şansı verilmişti.
Avam Kamarası'na yaptığı ilk konuşmada
yeni Başbakan şöyle der.
Kamara'ya, hükûmete söylediklerimin aynısını söyleyeceğim.
Size sunacağım tek şey kan, sıkıntı,
gözyaşı ve ter.
Churchill'in Başbakan olduğu günde
Almanya, Belçika ve Hollanda'ya yıkıcı bir saldırı başlatır.
Alman paraşütçüleri, Hollanda'da stratejik köprüleri ele geçirir.
Luftwaffe hava pistlerini bombalar.
Hava indirme birlikleri küçük mahalleleri ele geçirmek için indirilir.
Hitler'in Manş Denizi limanlarını ele geçirip daha sonra bu üsleri
Büyük Britanya işgalinde kullanmak istediği ortadadır.
O Manş Denizi limanlarını ele geçirmek zorundalar yoksa
Alman deniz kuvvetleri arkada.
Kuzey Denizi ve Baltık'talar. Çıkamıyorlar.
Ama o Manş Denizi limanlarına gelseler
oradan Fransa Atlantik limanlarıyla
açık denizlere ulaşabilirler.
Müttefikler bu hamleye hazır ve çabuk karşılık veriyor.
Saldırıyı karşılamak için en iyi güçlerini Belçika'ya gönderirler.
Bu noktada, keşif uçakları güneyden kafa karıştıran haberler getirir.
Ardennes yolunda, Alman sınırı boyunca uzanan
bir askerî trafik sıkışıklığı olduğunu bildirirler.
Sorun şu ki Fransızlar keşif pilotlarının
raporlarına inanmaz.
Bütün Fransız kuvvetlerinin başkomutanı olan General Gamelin
"Bu imkânsız. Bu olamaz." demiştir.
Görmezden gelindi.
Manstein'in ana planı harekete geçince bu korkunç hata anlaşılır.
Keşif doğruydu.
Almanlar, Ardennes'te toplanıyordu ve şimdi
ormanlara dalıp Fransız sınırındaki Maas Nehri'nden
hızlıca geçerler.
Maas'ta, Ardennes'in ötesinde
Fransızların sadece ufak birlikleri olacak çünkü bizi oradan beklemiyorlar.
Hollanda ve Belçika işgalleri
Müttefikleri kuzeye çekmek için yapılmıştı.
Kuzey Fransa'daki Müttefik ordularının
önemli kısmını Belçika'ya ve güney Hollanda'ya çekmişlerdi.
Ardennes'ten yapılacak gerçek saldırı
arkalarından gelip onları kesecekti.
Kurnaz planımız bu. Belçika'da etraflarını saracağız.
Ayrıca gizlice Ardennes'ten saldırıyoruz. Burası zorlu bir bölge.
Maas'ı geçecek ve sonra Manş Denizi'ne dalarak
Belçika'daki İngiliz Yurt Dışı Sefer Kuvveti'nin
ve Fransız ordusunun etrafını saracağız.
Müttefikleri şaşırtmalıyız.
Bir savaşı kazanmanın en önemli yanlarından biri budur.
Düşmanı şaşırtmak.
Harekât ayrıca vakit, hız ve cesaret barındırarak
Alman ordusunun zayıflığını telafi etmeye çalışacak.
Bütün modern teknolojileri kullanıyor.
Çabuk bir zafer vadediyor.
Fransız ordusunun yanı sıra Britanya ordusunu da
yok edebilme fırsatı sunuyor.
Yeni Britanya Başbakanı Churchill
Alman tankları Fransız sınır şehri Sedan'a doğru saldırırken
kendini bir kâbusun içinde bulur.
Fransızlar kendi keşif sonuçlarını ciddiye almış olsaydı
Alman orduları merhametlerine kalmış olurdu.
Askeri tıkanıklık Alman toplarını oldukça korunmasız bırakırdı.
Kördüğüm tarihinin en büyük kördüğümü oluyor.
Fransız keşif uçakları uçarken bunu görüyor.
O an, bütün Fransız ve Britanyalı bombardıman uçaklarıyla
gidip bu kördüğümdeki her şeyi bombalamak mümkün.
Bu Alman ilerleyişini orada durdurur,
savaşı bitirirdi. Her şeyin önü kesilmiş olurdu.
Bunu düşününce çok kızıyorum.
Kaçan fırsat çok büyüktü.
Almanlar hedeflerine doğru, ciddi hızla ilerler.
Fransızlar tepki bile veremeden Fransız sınır şehri Sedan'a saldırırlar.
Piyadeler, tanklar, toplar. İnanılmaz bir dayanıklılık seviyesi,
düşman savunma güçlerinden üstün çıkar.
Hemen hemen hiç durmadan, Sedan'a üç günde ulaşırlar.
Pek çok Alman askeri sefer başladığından beri uyumamıştır.
Fransızlar buna inanamaz.
Alman tankları, direniş görmeden Sedan'a giriş yapar.
Fransız savunmaları, hiç beklemedikleri şekilde
karşısında 22 bin araç ve 850 tank ile birlikte
toplam 60 bin Alman bulur.
Üç günlük yürüyüş sonrası
Almanların durmak gibi bir niyeti yoktur.
Maas Nehri'ni üç noktadan geçmeye hazırlanırlar.
Plan, Bewegungskrieg'in tipik bir örneğidir.
Almanlar hâlihazırda zaten bu savaş manevrasıyla ünlüdür.
Bu manevranın mimarı Heinz Guderian'dır.
Yeni teknolojiyle, geleneksel Alman savaş yaklaşımını
birleştiren bir general.
Düşmana yoğun bir güçle saldırıp onlar tepki vermeden etraflarını sarmak.
Guderian özelilkle yeni yöntemleri
kullanmak konusunda çok iyi. Hava topçuları olarak Luftwaffe'i,
yeni mobil ekipmanları, kamyonları, mobil topçuları,
panzerleri, tankları, radyo teknolojisini.
Fransız Komutanı General Murice Gamelin
Sedan'ın ne pahasına olursa olsun savunulmasını emreder.
Ama o askerlerini Birinci Dünya Savaşı'nın
yıpratıcılığına hazırlamıştır.
Birdenbire mobil olmaları gerektiği gerçeğini görünce
ayakları birbirine dolanıyor.
Çökecek kâbusu kimse beklemiyor.
Bombardıman uçaklarından oluşan dalgalar Fransız savunma pozisyonlarını bombalıyor.
Hemen hemen hiçbir depo direkt hasar almasa da
ve sadece 56 zayiat verilse de
uçakların çığlığı ve bombaların ıslık sesi psikolojik olarak yıkıcıdır.
Bu Alman saldırıları
Fransız savunmacıları için tam anlamıyla felaketti.
Hemen anlaşılıyor ki
Fransızların moralleri bu saldırılarla bozulmuştu
ve Fransızlar doğru dürüst karşı saldırılarda bulunamıyordu.
Bunu Birinci Dünya Savaşı'nın mirası olarak görüyorum.
O dört yıllık, vahşi savaş döneminde birçok Fransız ölmüştü
ve bence Fransızlar, daha bir nesil sonra,
bunları yeniden yaşamak istemiyorlardı.
Bu karmaşada, Alman piyadeleri Maas'ı geçer.
Bu tehlikeli bir hamledir.
Alman güçleri izole olmuştur ve karşı saldırıya açıktır.
13 Mayıs akşamına gelindiğinde, ciddi sayıda Alman
nehirden geçmiş olsa da çok savunmasız durumdalardı.
Henüz geçiş yapabilmiş tank yoktu.
Fransızlar için tam da karşı saldırı yapma fırsatıydı.
Ama travma yaşamış olan Fransız tank sürücüleri
yavaş tepki verir.
Nihayet kendilerini hazırlayıp
14'ünde saldırıya geçtiklerinde
Guderian, nehrin diğer tarafına, öncüleri tarafından yapılmış köprülerle
Fransız tanklarını devirecek kadar zırhlı sokmuştur.
Hiçbir taktikleri falan yok.
Fransızların bu işteki en büyük başarısızlıklarından biri
iletişim olayını hiç düşünmemiş olmaları.
Fransız güçlerinin Başkomutanı General Gamelin
Paris'in bir ucunda, Vincennes Şatosu'nda oturuyor ve telefonu bile yok.
Bunu güvenlik riski olarak görüyor.
Yani, bu delilik.
Fransızlar, Stukalar tarafından kesilen telefon hatlarına
bel bağlamış durumdadır. Ulakların bir mesajı iletmesi
çok uzun sürmektedir
çünkü yollar mültecilerle doludur.
Fransızlar, Almanların, Sedan'a ulaşmasının
iki hafta süreceğine inanıyordu.
Üç gün değil.
Üç gün ve gecede
korkusuz, amansız saldırı hiç durmadı.
Askerler süper insanlar gibiydi.
Bu Alman ordusunun eşi benzeri olmadığı kısa sürede anlaşılmıştı.
Ama Fransızlar, Almanların gizli bir silahı olduğunu bilmiyordu.
Silah, Temmler adında bir Berlin ilaç şirketi tarafından üretilmişti.
Pervitin, bugün sokaklarda kristal meth olarak bilinen
güçlü bir metamfetamindi.
Almanya'da zaten reçetesiz şekilde, enerji verici olarak satılan
bu ilaç savaş alanında çok değerli olduğunu gösterir.
Pervitin, savaş yorgunluğuna karşı ideal bir ilaç olarak görülüyor.
İkinci Dünya Savaşı'nda, panzer birlikleri ve gece savaşçıları için
özellikle kullanılıyordu.
Hep düşmana yakın olan, uzun süre aktif kalması gereken
birlikler tarafından.
Pervitin, Alman sivil halkı tarafından kullanılmıştı.
Eczaneden alıyorlardı. Bu onları tetikte,
uyanık tutuyordu.
Savaş ilerledikçe, Pervitin'in Alman askerleri
arasında şeker gibi dağıtılmaya başladığını görüyorsunuz.
Metamfetamin empati hissini körleştirip
süper güç hissiyatı verebilir.
Mükemmele yakın askerler yaratmak için tam da gereken şeyler.
10 Mayıs 1940'da saldırılar başlamadan hemen önce birçok askerin
depresyonda olduğuna, savaşmak istemediğine,
ilk dünya savaşını hatırladıklarına dair raporlar var.
Bu yüzden Almanların morali çok düşük.
Ama metamfetamini alınca
moraliniz çok yükseliyor.
Almanların blitzkrieg taktiği
ciddi bir hava üstünlüğü, aşırı hızlı tanklar,
anlık iletişimler, yorulmak ve korku bilmeyen askerlere dayalıydı.
Askerlik tarihinde ilk defa bir ordunun gece dinlenmesi gerekmiyordu.
Üç gün üç gece ayakta kalabiliyordu.
Pervitin olmadan bu elbette işe yaramazdı.
Bir insanı gerçekten savaşan bir robot hâline getiriyor.
Birkaç yüz bin ağır silahlı insanın bu şekilde
düşman bölgesine saldırdığını düşünün.
Tamamen delice bir durum oluyor.
Pervitin'in yan etkisi, insanı biraz umursamaz kılması.
İnsana sarhoş cesareti veriyor.
13 Mayıs tarihinde, Maas Nehri'ni geçerken...
Çünkü hep hareket hâlindeler.
Savaş gece gündüz sürüyor.
Onları nasıl ayakta tutacaksınız? Bir tablet Pervitin atmak,
sadece o durum için, kötü bir fikir olmayabilir.
Pervitin'in ikincil etkileri, ölmekten iyidir.
Kuzeyde, sahte saldırı hızlanır.
Almanlar, Rotterdam Limanı'nı bombalar.
Yaklaşık 1.000 kişiyi öldürür.
Hollandalılar, Rotterdam'ın merkezinde verilen zayiat sayısıyla
öyle bir şok geçirir ki bu onları teslim olmaya iter.
Yani daha dört günde, Hollandalılar savaşta yenilmiştir.
Fransız savunmalarının Sedan'da ezilmesiyle
Guderian'a ilerleyişini durdurup piyadenin yetişmesini beklemesi emredilir.
Emri uygulamaz.
Yanlarında motosikletli subaylarıyla, tanklarının önünde
Fransız kırlarına doğru saldırır.
Guderian çok dinamik. Akıllı, eğitimli,
çok tecrübeli,
yeni şeyler denemekten de korkmuyor.
Karar vermekten çekinen birisi de değil.
Üstümden gelen emirleri görmezden gelip
saldırarak Almanya'ya potansiyel olarak bu harika zaferi kazandırmak mı
yoksa piyadelerin yetişmesini bekleyip
potansiyel olarak ivmeyi ve başka şeyleri kaybetmek mi?
"Kahretsin. Saldıracağım." der.
Fransa Başbakanı Paul Reynaud
Alman ilerleyişinin hızına şaşırır.
Britanya'nın yeni başbakanını berbat haberlerle arar.
Reynaud'un panik hâlinde olduğu anlaşılıyor.
Churchill'i telefonla arıyor,
muharebe kaybedildi diyor.
Daha beş günde "Bence muharebe kaybedildi.
Almanlar o kadar kalabalık girdi ki onları
durdurabileceğimizi sanmam." diyor.
Almanlar, Fransız başkentine yaklaşır.
Churchill, Fransızların gereken hızlı karşı saldırıyı
yeterince hızlı yapamayacağından endişelenir.
Churchill her şeyin yıkıldığını görür
ve o an, Fransızların
savaşmaya devam etmesi,
tepki vermesi ve savaşması,
tekrar ve tekrar karşı saldırıda bulunması,
zihinsel açıdan yıkıma uğramamış olması çok önemlidir.
16 Mayıs tarihinde, başbakanlığa gelişinden altı gün sonra
Churchill, Fransız sorununu çözmek için Paris'e uçar.
Amacı, Fransızları öyle veya böyle savaşta tutmak.
Çünkü Fransızlar yenilirse, Britanya yalnız.
20 Mayıs 1940 tarihinde
Alman sınırından hareket geçtikten tam on gün sonra
Guderian'ın, üstlerini dinlememe kararı karşılığını verir
ve Atlantik kıyılarına ulaşır.
Böyle bir karar vermek çok büyük cesaret gerektirir
çünkü yanlış karar verirsen ve başarılı olamazsan,
başın çok büyük beladadır.
Hele de Nazi Almanyası gibi totaliter, militaristik bir ülkede.
Ama bu cesareti vardı ve kararını uyguladı.
Bu kesinlikle sıra dışı. Tarihte eşi benzeri yok.
Hitler'in, Manstein'in planını oynama kumarı tutar.
Müttefik güçlerin büyük kısmı dar bir koridorda sıkışmıştır.
Yani kuzey tarafındaki Müttefik güçlerinin,
İngiliz Yurt Dışı Sefer Kuvveti dâhil,
tedarik ağları kesilmişti.
Yani Belçika'da bulunan,
etrafları her yönden Almanlar tarafından sarılmış askerler,
ki aynı anda Belçika'da ve Hollanda'da savaşıyorlar,
etrafları Almanlar tarafından sarılmış durumda
ve tek çıkış yolları ya onların hatlarını delip geçmek
ya da Manş Denizi kıyısından kurtarılmak.
Kıyıya olan son kaçış rotasını kesmesi
Guderian'ın birkaç gününü alacaktır.
Böylece milyonlarca Müttefik askerinin etrafı sarılır.
Sıkıştırılmış olan Britanyalılar, askerlerini deniz yoluyla
tahliye etmeyi planlamaya başlar.
Churchill, büyük gemileri getirmek için
en iyi yerin Calais olduğunu düşünür.
Üç seçkin Britanya alayını, orayı tutması için gönderiyor
ama Almanlar hepsini yok ediyor ve Calais'i kaybediyorlar.
Yaşam kaybı üzücü ama bu oyalama
BEF'e başka planlar yapma fırsatı tanıyor.
Askerleri Calais'ye gönderme kararı olayın en önemli kısmı
çünkü, nihayetinde Almanlar tarafından
yakalanılan o engelleyici güç olmadan
BEF ve yanında savaşan Fransız ordusunun geri kalanı
Dunkirk kıyısına gidecek kadar vakit bulamayacaktı
ve orada kurtarılmalarını sağlayacak savunma hattını kuramayacaklardı.
Yüz binlerce Müttefik askeri
saatler içinde katledilmiş veya yakalanmışken
Hitler tartışmalı bir karar verir.
Alman güçleri, Müttefikleri
neredeyse Manş Denizi limanlarına itmişken
Hitler onlara birden durma emri verir.
Alman tank subayları
"Deli mi bunlar? Kazanacağız." diye düşünür.
"Evet, yorulduk. Evet, ikmalimiz az.
Ama bizi hayatta tutan şey hızımız.
Durmak bir seçenek değil."
Ama sonra kesin emir alırlar
ve dururlar. Kendi kendilerine sorarlar:
"Ne oluyor burada? Bu saçmalık."
Sebeplerden birisi kesinlikle generallerin
önceki günlerde bağımsız davranıp Hitler'in otoritesine karşı koymalarıydı.
Hitler, en üst rütbelinin kendisi olduğunu ve ona itaat etmek
zorunda olduklarını göstermek istiyordu.
Kararın arkasındaki adam
Luftwaffe başkomutanı Hermann Göring idi.
Müttefik askerleri yok etme şerefinin, Alman ordusuna değil
Nazi çoğunluklu hava kuvvetlerine nail olması gerektiğine ikna eder.
Hermann Göring çok nüfuzlu bir Nazi'ydi.
Luftwaffe'i geleceğin silahı olarak tanıtıyordu.
Şöyle diyordu: "Bak, Luftwaffe'yi salayım.
Sahilde boş boş bekliyorlar. Onları havadan yok edebilirim.
Sen de orduyu alıp, güneye gidip
Fransız ordusunun kalanını yok edersin, Paris'i alır
onları Loire boyunca kovalarsın.
Luftwaffe bunu saha ordusunu kullanmadan halledebilir."
Versay'da bu silahı Almanların elinden aldıklarında
Almanya'nın bu silahı yeniden inşa etmesini beklemiyorlardı.
Adolf Hitler'in liderliği altında, her zamankinden daha sağlam ve daha güçlü.
Ama Göring'in planı kısa sürede ortaya çıkmaya başlar.
Britanyalıların şansına, tahliye sürecinin çoğu boyunca
hava bulutluydu. Almanların, Dunkirk'teki rafineriyi
bombalamış olmaları daha da iyi olmuştu
çünkü gökyüzüne doğru 15 bin fit kadar yükselen kara duman bulutları vardı.
Hiçbir şey göremiyorlardı yani.
Görüş kıtlığı Luftwaffe'nin bombardıman yapmasını zorlaştırır.
Bulutlar dağılmaya başladığında bile
Stukalar hedeflerini vurmakta zorlanır.
Bombardımana başladığınız nokta altı bin fittir.
İnsanlarla dolu bir destroyer o mesafeden kalem gibi görünür.
Sürekli de hareket hâlindedir,
hareket eden bir şeyi o mesafeden vurmak aşırı zordur.
Göring'in uçakları ayrıca kendilerini beklenmedik bir silahla yüzleşmiş bulur.
İngiltere güneyindeki, RAF'in avcı komutanlığı tarafından
tahliyeyi koruması için gönderilen hava filolarının arasında
yepyeni bir avcı uçağı vardır.
Supermarine Spitfire.
İlk defa, avcı komutanlığı
Alman hava üstünlüğünü kırabilmişti.
İngiltere'nin güneydoğusundan, Dunkirk'e, tahliyeyi korumaları için
Spitfireları ve Hurricaneleri gönderiyorlar ve işe de yarıyor.
Onlar da zayiat veriyor ama çok etkili oluyorlar,
sürü hâlindeki Alman bombardıman uçaklarını vuruyorlar.
Luftwaffe, bazı Kraliyet Deniz Kuvvetleri gemilerini bombalar
ama Göring'in umduğu gibi sahildeki Britanya ve Fransız güçlerini
veya kurtarma botlarını yok edemez.
Kraliyet Mühendisi Er Cecil Ingram tahliyeyi hatırlıyor.
Bir sürü asker vardı.
Üstümüze hep bomba atılıyordu.
Bu yüzden kendinizi mümkün olduğunca kumun dibine gömerek
korumaya çalışıyordunuz.
Dikkat çekmemek için.
Stuka bombardıman uçaklarının indiklerini görüp duyabiliyordunuz,
inip kalkarken korkunç bir ses çıkarmaktalardı.
Açıkçası çok korkmuştum.
Çünkü ne olduğunu bilmiyordunuz.
İletişimler tamamen kopmuştu.
Bence tarif etmek için doğru kelime kaotik.
Nihayetinde kalktım, suya doğru yürüdüm
tüfeğim havadaydı, çok ıslaktı.
Bir gemiye atlamayı başardım.
Ayaklarım kanıyordu.
İngiltere'ye kadar olan yolu geminin güvertesinde yatarak geçirdim.
Kraliyet Ordusu Hizmet Gücü Eri Stanley William Priest
Manş Denizi üstündeki Alman hava saldırısından canlı çıkmıştı.
Hava baskını sırasında Dunkirk'e girdik
ve birçok ciddi hava baskını vardı. Tam bir isabet 100 kişiyi öldürürdü.
Bazı uçakların yaklaştığını gördük, teknelere makineli tüfekle ateş açtılar
ve 60 kişiyi öldürüp ben dâhil birçok kişiyi yaraladılar.
Küçük bir girintiye sığındım.
Mermiler ayağımın birkaç santim yanından geçiyordu.
Güvertede olsaydım ya kesin öldürülmüş olurdum ya da...
Bir parmağımı kaybettim. Bir mermi de omzuma saplandı.
Churchill'in umabileceğinin en iyisi
45 bin askeri ölümden veya yakalanmaktan kurtarmaktı.
Ama deniz kuvvetleri, küçük gemiler ve RAF sayesinde
neredeyse 340 bini kurtarılmıştı.
Birçok sivil deniz aracı bir araya gelmişti.
Bu insanlar gönüllü olarak Manş Denizi'ni geçmiş,
hayatlarını riske atarak, Dunkirk'teki askerleri kurtarmak için
Kraliyet Deniz Kuvvetleri ile birlikte çalışmıştır.
Göring aşağılanmıştır.
Dunkirk'teki Britanya tahliyesini durduramayınca
Hitler şimdi ilgisini Paris'e çevirir.
Sevgili başkentlerinin moloza dönmesini engellemek için
Fransızlar, şehrin ele geçirilmesi için şehri savunmasız olarak bırakıp kaçar.
Fransızlar, Almanların Rotterdam'daki ve Polonyalılara Varşova'da
yaptıkları bombalamanın o şehirlere verdiği
korkunç hasarları görmüştü ve aynı şeylerin Paris'teki
değerli mimarilere de olmasını istemiyordu.
Paris'i korunmasız şehir ilan edip hükûmeti güneye taşıdılar.
Almanlar, 14 Haziran tarihinde giriş yapar.
Fransız hükûmeti öncelikle Tours şehrine,
sonra da Bordeaux'a taşınır.
Başbakan Reynaud'un yerine 84 yaşındaki Birinci Dünya Savaşı kahramanı
Mareşal Philippe Pétain gelir.
Pétain yenilgiyi kabullenmiş biri.
Fransızların savaşı kaybettiğinden emin.
Bu noktadan sonra yapılacak en önemli şey ihtilâlden kaçınmak
ve Fransız ordusunun tamamen çökmesini engellemek.
Bunu yapmanın en iyi yolu da ateşkes imzalamak.
Fransa kuzeyi ve Atlantik kıyı şeridi
Almanların işgali altındadır.
Güney kısmı, işgal edilmemiş kısım olarak tanınır.
Mareşal Pétain'ın kukla rejimi tarafından
kaplıca kenti Vichy'den yönetilir.
Pétain'ın otoriter rejimi Fransızların sloganı olan
"Özgürlük, eşitlik, kardeşlik"i
yeni bir slogan olan "İş, aile, memleket" ile değiştirir.
Yüz binlerce Fransız işçi, savaş hazırlıklarında
zorla çalıştırmaları için Nazi Almanyası'na sürgün edilir.
Doğu cephesinde savaşacak olan Almanların yerine geçeceklerdir.
Alman zaferinin hızı hayret vericidir.
Blitzkrieg çok başarılı olmuştur.
Alman generalleri hep şöyle düşünürdü:
"En iyi muharebeyi vermek istiyorum."
Yani savaş bir sanattı.
Almanlar, daha zayıf bir orduyla saldırmıştı.
Sayıları azdı, kaliteleri azdı
ama zihinsel açıdan üstünlerdi.
Biz generaller olarak mükemmel savaşı vermek isteriz.
Yani 1940'daki
tüm savaş planı
mükemmel savaşı vermek içindi.
Bu mümkündü de. Çünkü Britanyalılar ve Fransızlar
yapabilecekleri her hatayı yapmışlardı.
Naziler, Fransızlara karşı kazandıkları dev zaferden faydalanarak
haberlerde büyük bir deprem yaratır.
Bu da nihayetinde, Birinci Dünya Savaşı'nda yaşadıkları
aşağılayıcı deneyimleri akıllardan atar.
Almanların Fransa'ya karşı kazandığı zafer Alman askerî tarihinin en büyük zaferidir.
Bu, Almanya için cidden sıra dışı bir olaydır.
Hitler, ateşkesin imzalanması konusunda başarılı propaganda yapacak kadar
akıllı biriydi.
Gizli bir noktada buluşulup imzalanacak bir belge değildi.
Bu aslında propaganda amacıyla yapılan bir şeydi.
Bu defa, böbürlenme sırası Hitler'deydi.
Kasım 1918'de imzalanan ateşkesi tekrar ederek,
aynı demir yolu vagonunun
Almanya'nın Birinci Dünya Savaşı'nda teslim odluğu
Compiegne'deki aynı yere gitmesini emreder.
Bu defa, kameralar önünde utanç içinde yürüyenler
Fransızlar olacaktır.
Demir yolu vagonunu müzeden çıkartmış,
Birinci Dünya Savaşı'nda kullanılan aynı noktaya koymuş
ve tam da o noktada
Fransız liderlerine ateşkesi imzalatmıştır.
Bu galibiyetin sembolü de
Birinci Dünya Savaşı yenilgisine bir şekilde bir karşılık verildiğiydi.
Kameralar oradaydı, basın oradaydı.
İlginçtir, birkaç gün sonra
o demir yolu vagonunu alıp
Almanya'ya geri göndertmiş ve Almanya için aşağılanma sembolü olan
1918 ateşkesinin imzalandığı noktada yok ettirmiştir.
Şimdi kazandık.
1914'de başlayan savaşı, şimdi kazandık.
Birinci ve İkinci Dünya Savaşı'nın bir karışımı
ve biz bunu kazandık.
Bununla birlikte Birinci Dünya Savaşı yenilgisinin üstesinden geldik.
Artık yenilmiş değiliz. Kazandık.
Berbat bir olay olan Birinci Dünya Savaşı'nda
yenilmemiz artık geçti ve bunu başaran da Hitler.
Hitler başardı.
O gelmiş geçmiş en büyük savaş lideri.
Alt yazı çevirmeni: Anıl Can Çetinkaya